Author: appncert.ncerttextbook.in

Abhyasvan Bhav Sanskrit Class 10 Solutions Chapter 9 अव्ययानि अभ्यासः प्रश्न 1. अधोलिखितानि वाक्यानि पठित्वा अव्ययपदानि चित्वा लिखत- (i) एकदा तस्य माया पितृाहिं प्रति चलिता – अव्ययपदानि (ii) भवान् कुतः भयात् पलायित् – _______________ (iii) तत्र गम्यताम्। – _______________ (iv) त्वं सत्वरं चल। – _______________ (v) तेन सदृशं न अस्ति। – _______________ (vi) गीता सुगीता…
Read more

Abhyasvan Bhav Sanskrit Class 10 Solutions Chapter 8 प्रत्यया: 1. अधोलिखितानि वाक्यानि पठत-   (i) बालकः पठितुं विद्यालयं गच्छति। (ii) पठित्वा गुरुं प्रणम्य सः गृहमागच्छति। (iii) ततः सः तर्तुम् तरणतालं गच्छति। (iv) तस्य मित्रं व्यायामं कर्तुं व्यायामशालां गच्छति। (v) ततः आगत्य तौ पाठान् स्मरतः। उपरिलिखितानि रेखाङ्कितपदानि प्रत्यययुक्तानि सन्ति। भवन्तः नवकक्षायां एतान् प्रत्ययान् पठितवन्तः, अधुना तेषां…
Read more

Abhyasvan Bhav Sanskrit Class 10 Solutions Chapter 7 समासा: श्रुतिः – अहं दिनम् दिनम् विद्यायाः आलयम् समयम् अनतिक्रम्य गच्छामि। अनुकृतिः – अहम् अपि प्रतिदिनं विद्यालयं यथासमयं गच्छामि। श्रुतिः – किं त्वं जानासि यद् वसुदेवस्य सुतः कः आसीत्? अनुकृतिः – जानामि। वसुदेवसुतः श्रीकृष्णः आसीत्। श्रुतिः – मां पीतः वर्णः रोचते। सः अपि पीतम् अम्बरं धारयति स्म।…
Read more

Abhyasvan Bhav Sanskrit Class 10 Solutions Chapter 6 सन्धिः शिक्षकः – (कक्षां प्रविश्य) नीरजादित्योमेशौजसाः किं भवद्भिः कार्यं कृत न वा? (सर्वे छात्रा: विस्मयेन इतस्तत: दृष्ट्वा शिक्षकं पश्यन्ति।) शिक्षकः – किं जातम्? नीरज! आदित्य! उमेश! औजस! युष्मान् एव पृच्छामि। नीरजः – (आश्चर्येण) गुरुवर! भवद्भिः अस्माकं सर्वेषां नामानि कथं संयोजितानि? शिक्षक: – सन्धिमाध्यमेन। उमेशः – किमेवम्? कृपया…
Read more

Abhyasvan Bhav Sanskrit Class 10 Solutions Chapter 5 रचनानुवादः (वाक्यरचनाकौशलम्) अभ्यासः   1. अधोलिखितवाक्यानां संस्कृतभाषया अनुवादं कुरुत- प्रश्न 1. छात्रों को ध्यान से कार्य करना चाहिए। उत्तरम्: छात्रान् ध्यानेन कार्य कर्त्तव्यम्/कुर्मुः।   प्रश्न 2. वृक्ष पर पक्षी चहचहाते हैं। उत्तरम्: वृक्षे खगाः कूजन्ति। प्रश्न 3. हम सब मिलकर गाएँगे। उत्तरम्: वयम् मिलित्वा गास्यामः।   प्रश्न…
Read more

Abhyasvan Bhav Sanskrit Class 10 Solutions Chapter 4 चित्रवर्णनम् यहाँ ध्यातव्य है कि प्रत्येक चित्र के साथ दी गई मञ्जूषा में प्रदत्त पद छात्रों की सहायता के लिए हैं, किंतु उनका प्रयोग अनिवार्य नहीं है। छात्र स्वेच्छा से भी वाक्य-संरचना कर सकते हैं।   1. अधोलिखितं चित्रं दृष्ट्वा मञ्जूषायां प्रदत्तपदानां सहायतया पञ्चवाक्यानि लिख्यन्ताम्- वाक्यानि (i)…
Read more

Abhyasvan Bhav Sanskrit Class 10 Solutions Chapter 3 अनुच्छेदलेखमन् श्रवण – भाषण – कौशल – विकासार्थम्   1. जन्तुशाला जन्तूनां शाला जन्तुशाला इति कथ्यते। जन्तुशालायाम् अनेके पशवः पक्षिणः च भवन्ति। जनाः इमान् पक्षिणः पशून् च द्रष्टुम् दूरतः आगच्छन्ति। जन्तुशालायाः सर्वाः व्यवस्थाः प्रशासनेन क्रियते। बालकाः जन्तुशाला गत्वा प्रसन्नाः भवन्ति। 2. स्वच्छता स्वच्छता जीवने आवश्यकी भवति। सामान्यतया…
Read more

Abhyasvan Bhav Sanskrit Class 10 Solutions Chapter 2 पत्रलेखनम् (क) अनौपचारिकम् पत्रम्   1. चौरितस्य स्यूतस्य प्राथमिक-सूचनार्थम् आरक्ष्यधिकारिणं प्रति पत्र लिखत। आरक्ष्यधिकारि – महादेय! लाजपतनगर – क्षेत्रम् नवदेहली विषयः – चौरितस्य स्यूतस्य प्राथमिक-सूचना श्रीमन्, अनेन पत्रेण अहं भवते एतत् सूचयामि यत् ह्यः प्रातः एकादश-वादने रेलमैट्रोयानेन विश्वविद्यालयात् अहं लाजपतनगरम् अगच्छम्। मार्गे मम स्यूतं चोरितम् अभवत्। यस्मिन्…
Read more

Abhyasvan Bhav Sanskrit Class 10 Solutions Chapter 1 अपठितावबोधनम् अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा यथानिर्देशं प्रश्नान् उत्तरत्-   1. धात्रीफलं सर्वेषु ऋतुषु लाभदायकं भवति। धात्रीफलम् ‘आमलकम्’ इत्यपि कथ्यते। शरीरस्य स्वास्थ्यरक्षणाय फलस्यास्य प्रयोगः अवश्यमेव कर्त्तव्यः। इंद फल नेत्रयोः ज्योतिवर्धनाय, केशानां सौन्दर्यवृद्धये, त्वचः कान्तिवर्धनाय च बहूपयोगि भवति। सामान्यतया अस्य प्रयोगः अवलेहरूपेण, उपदंशरूपेण च भवति। इदं रक्तकोशिकानिर्माणे अपि सहायकं भवति।…
Read more